Chủ Nhật, 25 tháng 8, 2013

Vài ghi nhận vui vui về thơ trẻ hôm nay.

Họ đến với nhau không vì sự lừng danh trong làng thơ ca Việt Nam

Vài ghi nhận về thơ trẻ hôm nay

Chúng ta hãy "dấn thân" vào nhóm các khuân mặt thơ trẻ trong "Thơ trẻ 360 độ", mặc dầu họ chưa thể đại diện cho vớ các nhà thơ thời Ú.

Lớp trẻ hôm nay cũng vậy, tự biết mình phải hành xử với thơ ra sao, chứ không đợi ai đó "cầm tay chỉ việc". Nhà thơ Trần Đăng Khoa đã có lý khi cho rằng: Thơ trẻ không còn chỉ tồn tại một dòng độc nhất, mà nhiều người vẫn cho là "non nớt" mà đã biểu hiện được sự phong phú, trầm lặng rất đáng quý ở những cây bút trẻ.

Còn giọng thơ Tóc Mây lại da diết, như muốn níu giữ lại những kỷ niệm xưa: Em gửi lại giấc mơ/ Và những môi hôn xa vời/ Cuối mùa/ Còn sót lại tiếng thở dài chông chênh le lói. Xa nhau. / Thương anh/ Em giữ lửa suốt mùa đông. (Bước qua). Chẳng phải mọi đồ cũ, cây già đều là của quý, nhưng cũng không thể nói mọi đồ mới, cây non đều là thứ bỏ đi. Những tại sao buồn/ như đốm lửa đêm đông/.

Nó cũng không phải độc quyền của một hay vài xu hướng thơ nào đấy: truyền thống hay cải cách, lai căng hay tắc tị, trung ương hay địa phương, trẻ hay già,. (Mùa Yêu). (Điều giản dị). Chính cái sự chưa/ không "mơ" ấy làm họ càng đáng yêu, đáng quý biết bao. Bớt đi những định kiến hẹp hòi với thơ trẻ  Điều đáng nói nhất là, với việc xuất hiện ngày một nhiều những khuân mặt thơ trẻ bữa nay trên văn đàn cho thấy thơ vẫn là một sân chơi đầy quyến rũ đối với giới trẻ.

Nhưng đấy là một cơ sở khá vững chắc để chúng ta có thể tin vào những bước đi tiếp theo của họ trên con đường nghệ thuật lắm gai góc, đầy oái oăm và nghiệt ngã này. Các đời từ 7X trở về trước, thật khó mà có được những cảm hứng tươi mới, cách nghĩ và lối viết của các tác giả trẻ trong tập "Mùa yêu" như thế này. Ghi nhận sự đa thanh sắc của thơ trẻ cũng là cách nhìn thơ trong đời sống hiện đại, không còn là độc quyền của một hay một nhóm người nào đấy có sẵn trong tay "sổ đỏ" cứ vậy mà đi rao giảng về thơ, dạy cho lớp người sinh sau đẻ muộn cách làm thơ.

/ Về bãi Tự Nhiên vùi mình trong cát/ Đợi em ngự duyên hoàng hậu ngược dòng. Dẫu đi đến cuối cuộc hành trình con biết/ chẳng bao giờ con đi hết/ những tại sao trong mắt mẹ, mẹ ơi.

Nguyễn Thanh Thúy Hằng lại day dứt nỗi niềm xa ngái:. Cái đích chung cuộc vẫn là những vần thơ hay, cái mà công chúng luôn trông mong ở giới trẻ hôm nay. Trong tình thương đối với mẹ, trước cuộc sống đầy lo toan thì Nguyễn Đức Phú Thọ giãi tỏ:. Cao Phú Cường nghĩ về mẹ đầy xót xa: Giữa đêm xuân đương vui/ Nghe tiếng rao mẹ lạc/ Trở trăn, bùi ngùi.

/ Vầng trăng chết ở bờ ao/ Đêm sương hoa rụng phía sau thềm nhà (Tơ Lòng). Những câu thơ, bài thơ họ đọc, họ diễn ở Văn Miếu vào các ngày thơ Việt Nam đúng vào dịp rằm tháng Giêng (Nguyên Tiêu) và các bài thơ được chọn in trong một số tập, có thể chỉ là ngọn gió thoảng giữa mông mênh rộng dài của lịch sử thơ Việt, nhưng với họ cốt là có chỗ để được nói lên tiếng nói của thế hệ mình.

Mất dấu/ Xao xác ngã rẽ đời/ Có đôi mắt long lanh thầm thỉ màu hoa nhớ/ Bong bóng vỡ rồi nằm mê biết tìm đâu? (Hoa Bóng mơ). Đấy có nhẽ chính là điểm mạnh, nét nổi bật của thơ trẻ trong khoảng gần chục năm trở lại đây. Dám đương đầu với những thể nghiệm mới từ suy nghĩ đến cách bộc lộ và tiếng nói thơ, cho dù dư luận có nhiều đánh giá khen chê khác nhau là điều khó tránh khỏi, nhưng rất đáng cổ vũ.

/ Ta cởi lớp rong rêu/ lưng trần/ ngực trần/ phơi thân/ đợi/ mùa yêu. (Những tại sao trong mắt mẹ). Nhà thơ trẻ Nguyễn Thị Nương thiết tha nhớ nhung: thời gian.

Năm mới 10 tuổi (1968), tập thơ đầu tiên của Trần Đăng Khoa "Từ góc sân nhà em" và tập thơ tiếp theo là "Góc sân và khoảng trời" đã gây tiếng vang, làm xốn xang dư luận thời ấy, thì chắc chắn các thi sĩ trẻ bữa nay ít ai mơ tới. Những người trẻ tuổi, thế hệ con cháu chúng ta không chỉ biết cách làm thơ, mà đã có những người còn làm thơ hay. Không giống nhau, nhưng lại có chung một bầu máu nóng của tuổi trẻ và một thái độ ứng xử văn hóa.

Thơ trẻ - sân chơi đa thanh sắc  Sân chơi của thơ trẻ những năm gần đây đã có những thành quả rất đáng ghi nhận. / Thương mẹ/ Mẹ ơi! (Xuân). Trộm nghĩ, chúng ta cần một thái độ khách quan hơn trong đánh giá nhận định, nhất là đối với thơ trẻ.

Ngay cả cách đặt tên bài thơ có vẻ như ngẫu hứng này: "FF3", "FF (n+1)" của Điệp Giang, hay "Tấu khúc IV", "Phụ lục 4" của Lệ Bình Quan, cũng đủ cho ta thấy họ làm thơ không "vụ" điều gì, làm thơ để cho mình một cách hồn nhiên và vô tư, dám làm và dám chịu trách nhiệm về việc làm của mình.

Mà nó là toàn bộ. (Tìm Tấm). Còn để thành một thi sĩ có "nghệ hiệu" như các bậc tài danh xưa: Chế Lan Viên, 17 tuổi xuất bản "Điêu tàn"; Xuân Diệu, 22 tuổi đã có "Thơ Thơ"; Huy Cận, 21 tuổi có "Lửa thiêng"; Nguyễn Bính, 22 tuổi có "Lỡ bước sang ngang".

/ Trưa nực buồn/ Gió lẻ/ không thổi bùng ân ái/ Nguội lạnh/ cơn mơ đòi/ trao thân. Những người trẻ cầm bút làm thơ bữa nay, dù có người được, có người chưa được đọc và học về lý thuyết thơ hiện đại, nhưng điều ấy có nhẽ chẳng hệ trọng nhiều đến chất lượng nội dung nghệ thuật thơ của họ.

ĐỖ NGỌC YÊN. Hay như thần đồng thơ Trần đại đăng khoa, mới lên 8 tuổi, đã có thơ được đăng báo. Không ít người đã thoát ly đời sống cộng đồng, khai hoang quá sâu vào những mất mát, nỗi buồn cá nhân chủ nghĩa, biến thơ mình thành một thứ độc thoại nội tâm với những câu chữ cầu kỳ, bí hiểm, không có những ngôn ngữ chia sẻ với cộng đồng nên khó tìm được sự cộng hưởng, ít có khả năng lan tỏa, tương tự như khuynh hướng thơ "tắc tị" của nhóm "Xuân Thu nhã tập" đầu những năm 40 của thế kỷ trước.

Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng có một số thi sĩ trẻ loay hoay lập danh, lập ngôn, thường bắt công chúng phải đọc và chấp thuận thơ mình một cách hấp tấp đôi khi còn chưa chín về xúc cảm lẫn ngôn ngữ thơ.

Xa nhau trăm mối nghìn thương/ Xa nhau một mối đoạn trường. Còn Trần Mỹ Hiền trong "Mùa yêu" vừa rất hiện đại, mãnh liệt nhưng cũng chan chứa khát vọng yêu: Trái chín đầu cành/ đòi hiến ngọt đôi môi.

Các gương mặt thơ trẻ trong các ngày hội thơ Việt Nam hằng năm, xét về một góc cạnh nào đấy là rất đáng cổ vũ. Cuộc sống đương đại với những thay đổi đến chóng mặt, những ngổn ngang lo toan trực hiện ra trong tâm tưởng như thế nào thì họ viết như thế ấy. Vấn đề là sự chắt lọc qua thời kì và không gian, công chúng yêu thích thơ ca sẽ cho chúng ta câu đáp thực thụ đâu cái hay, cái đẹp của thơ trẻ.

Các thi sĩ trẻ trình diễn trong Ngày hội thơ Việt Nam - 2013 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội. Dù tôi không phải là người dễ ưng một số khuynh hướng văn chương hôm nay, nhưng cũng rất ít kỳ thị với những gì khác biệt quan niệm cá nhân chủ nghĩa, nên khi đọc các thi sĩ trẻ gần đây, tôi vẫn thèm được trẻ như họ để mà tỏ bày, mà thỏ thẻ.

Tuổi đời, nghề nghiệp, quê hương,. Cũng còn đó một Nguyễn Anh Vũ quyết liệt, không hài lòng ảo mộng, dù chỉ trong giấc mơ bên một Nguyễn Phan Quế Mai cuộn chảy chất đương đại của tư duy thời công nghệ với xa lộ thông tin, mạng in-tơ-nét, điện thoại di động: Úp mặt vào ngày/ Ngày cuốn em đi bằng email điện thoại/ Những con chữ chạy/ Đuổi theo em theo em. Nguyễn Quang Hưng mê mải đi tìm thi hứng sáng tạo cho mình ở các lễ hội dân gian truyền thống, ở đấy có nhiều tích cũ, trò xưa được phô diễn: Tóc pha sương phủ sông Hồng, mây Đáy/ Xúy Vân động lòng biết nói năng chi.

Chỉ biết rằng như các cụ ta đã có câu rất chí lý: "Cha lươn không cần phải đào lỗ cho lươn". (Vòng xoáy), đi bên cạnh một Huyền Minh chân thật, giản dị như cách nghĩ và cách nói của người dân tộc thiểu số vùng cao: Sinh ra ở trên đá/ Lớn lên từ ruột đá/ Ăn mèn mén bằng muôi gỗ/ Uống nước đun bằng ấm đồng/ Đi trên con đường núi/ Mọi đỉnh núi/ Đều thấp hơn đầu gối.

Họ thấy hứng thì làm, trước nhất như một thú chơi thanh lịch, hay một cách "giết" thời kì bằng văn hóa, hoặc giả là giải stress cũng chẳng sao.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét