Không mơ thành công chớp nhoáng

Chiến lược đối mặt… Giang san là thương hiệu nổi danh và quá thân thuộc trong ngành hàng sinh sản hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp inox, đến mức sự thành công của giang sơn trong lĩnh vực này là hiển nhiên và không có nhiều điều mới để nói. Chính nên, khi Hiway xuất hiện vào giữa năm 2012 với mong muốn hình thành nhanh một chuỗi đại siêu thị của người Việt, cho người Việt, theo tuyên bố của ông Lê Vĩnh Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần quốc tế đất nước, mọi quan tâm đổ dồn vào bước đi của Hiway. “Tôi không muốn nói nhiều về những việc đang làm. Bởi phải bắt tay vào làm, mới thấy được những yêu cầu, trình tự của công việc. Đã qua thời mọi người sục sôi với các cơ hội kinh doanh. Hãy để các nhà buôn bình tâm, chính trực đối diện với thực tại là thời gian không còn nhiều để mơ tưởng hão huyền về thành công chớp nhoáng”, ông Sơn chính trực khi được hỏi về những bước tiếp theo của Hiway trong chiến lược phát triển của tổ quốc. Đúng là không phải doanh nhân nào cũng sẵn sàng đối mặt được với thực tế ngày nay, với sự đổi chiều của nền kinh tế hay những bước tháo lui trong kế hoạch kinh dinh của mình, sau một thời gian khá dài lợi nhuận và thành công đến với họ quá dễ. Giang san cũng đã từng trong vòng xoáy đó. Nghe ông Sơn kể, mới thấy không phải dễ dàng để giờ có thể ngồi lại, tĩnh tâm chiêm nghiệm về một thời vắt chân lên cổ để vơ lấy mọi dịp, sợ rằng, chỉ chậm một tẹo là vuột tay… “Đúng là phải qua cơn bão, phải trả giá mới ngấm được bài học mỗi người chỉ có một đôi thế mạnh và chỉ có thể làm tốt ở thế mạnh đó. Hơn thế, chiến lược kinh dinh phải được xây dựng không chỉ trên nền tảng của quản trị và sức lực của từng doanh nghiệp, mà còn chịu tác động khôn xiết lớn từ các nguyên tố vĩ mô, những thay đổi của môi trường kinh doanh. Phí tổn cho bài học này khá lớn, chứ không phải tự nhiên mà nhận ra được”, ông Sơn tâm can. Lúc đó, chiến lược của đất nước, có thể cũng là cách mà hầu hết doanh nghiệp Việt Nam vận dụng, đó là tận dụng nhanh các dịp của nền kinh tế đang chuyển đổi và niềm tin của tầng lớp về sự phát triển mạnh mẽ, không có điểm dừng của nền kinh tế. Thôi thì đủ cả, từ tài chính, chứng khoán, ngân hàng đến bất động sản, khẩn hoang khoáng sản…, cứ ở đâu có thời cơ là làm. “Lúc đó nóng ruột lắm, chỉ sợ cơ hội qua đi. Không hiểu sao, trong cơn sốt nóng những dịp kinh doanh, tôi cứ chắc rằng mình sẽ làm tốt mọi việc, vấn đề là phải bắt đầu”, vị Chủ tịch HđQT Tập đoàn đất nước trầm tư. Chính nên, quyết định của ông Sơn là thoái vốn khỏi các dự án bất động sản thương nghiệp hồi đầu năm 2012, khi thị trường bất động sản đã có dấu hiệu rõ hơn của sự thoái trào, không phải mọi người, kể cả trong nội bộ Công ty, đều tán đồng. Ngay lúc đó, ông Sơn nhớ lại, nhiều người vẫn nuôi kỳ vọng bất động sản sẽ nóng trở lại để biết đâu, thời cơ kiếm lời trong tương lại sẽ lại rộn rã như vài năm trước. Thậm chí, có người lo ngại quyết định này sẽ ảnh hưởng đến tiếng tăm của Công ty. “Tôi xác định, phải chỉnh lại hướng đi khi cái giá phải trả đã khá rõ, kinh tế vĩ mô đang có nhiều dấu hiệu bất lợi. Còn dùng dằng, còn tốn phí. Để thực hành được quyết định, chúng tôi ban bố kế hoạch thoái vốn sau khi đã hợp nhất trong HĐQT. Có tức là, sẽ không có đường lui”, ông Sơn nói. Giờ mọi việc đã khác, cuộc đua đã kết thúc với nhiều thương vong. Có doanh nghiệp thậm chí không còn tồn tại để san sẻ bài học kinh nghiệm. Có doanh nghiệp lặng thầm thu vén, co lại giữ mình, đợi qua cơn giông bão. Quyết định rút khỏi bất động sản vào thời điểm đó của SơnđHaø hoaøn toaøn còu lỳu. Chæ còu nieãù, tình thế của thị trường xấu nhanh hơn dự kiến, nên tốc độ thoái vốn chậm... Ngày nay, ông Sơn cho biết, công việc vẫn đang tiếp linh hoạt theo thị trường, có thể chuyển nhượng theo danh mục dự án, hoặc đầu tư hoàn chỉnh rồi bán. “Nhưng sẽ không có thêm dự án nào mới trong lĩnh vực này”, ông Sơn khẳng định. … Và xoay chuyển Cho dù không muốn nói nhiều về Hiway, nhưng rõ ràng, lĩnh vực này đang chiếm đa số thời kì, tâm khảm của người thương gia đã khởi nghiệp từ lĩnh vực hoàn toàn khác là hàng tiêu dùng và công nghiệp inox. Lý do thứ nhất, lĩnh vực khởi nghiệp của ông đã qua giai đoạn đỉnh cao, đang được xác định là đến ngưỡng. Thứ hai, vì niềm say mê mới đã được ông Sơn phát triển trong quá trình xoay chuyển chiến lược, tìm hướng đi mới cho doanh nghiệp. Thực ra, khi giang san bước chân vào thị trường bán lẻ, ngờ nhiều, nhất là khi thời điểm không thuận, khi bất ổn trong kinh tế vĩ mô vẫn chưa thấy điểm dừng, các thương hiệu Việt trong lĩnh vực này đang chóng mặt với sự lấn sân bài bản và mạnh mẽ của nhiều thương hiệu ngoại nổi danh. Đặc biệt, đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi đầu tư mạnh mẽ về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực… “Cái khó của người mới là phải định hình được mô hình cho hiệp với địa bàn mà mình chọn lựa. Hiện thời thì tôi có thể nói về điều này một cách vững tin, sau một thời gian khá dài ăn cùng, ngủ cùng với các bước đi của các dự án. Hồi đầu, cứ thắc mắc, tại sao các thương hiệu ngoại vào Việt Nam chỉ lò dò mở 1-2 cái, mà không thấy nối. Cứ nghĩ, vướng mắc là do họ, chứ không nghĩ rằng, tuổi thăm dò, điều chỉnh mô hình để hạp với thị trường là giai đoạn mất nhiều thời gian nhất, mệt mỏi nhất”, ông Sơn san sẻ. Cũng rưa rứa như xây một tòa cao ốc, thời kì xây móng có thể chiếm tới phân nửa. Khi nền móng đã xong, thời kì bứt phá sẽ rất nhanh và chắc. Chính bởi vậy, ông Sơn không tán đồng với quan điểm rằng, chỉ cần đầu tư mạnh vốn là có thể có được thành công trong lĩnh vực này. “Vốn chỉ xếp hàng thứ 3, thậm chí là thứ 4 trong đầu tư vào lĩnh vực này. Điểm chủ chốt trong thành công của ngành bán buôn là định hình mô hình, tổ chức bộ máy và nét văn hóa riêng. Điều này cần thời kì để đúc rút kinh nghiệm và đào tạo nhân sự”, ông Sơn phân tách và tin chắc rằng, khi mọi nguồn lực đang dồn để xây móng vững cho Hiway, không có lý do gì phải lo về ngày mai của chuỗi đại siêu thị này. Tuy vậy, say mê mới của ông Sơn đang đặt ông thêm những gánh nặng mới, khi mà các bước đi của Hiway đều diễn ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tiếp tục khó, hầu như không có ai dám đưa ra dự báo về thời khắc bình phục một cách kiên cố. “Cũng nhiều người hỏi tôi, có điên không khi bước chân vào một lĩnh vực kinh doanh mới trong lúc khó khăn như vậy. Câu đáp của tôi là, khi thị trường tốt thìa là tốt chung, cạnh tranh sẽ lớn. Còn trong lúc mọi người đang đi chậm, mình bắt đầu cũng không phải tệ, bởi áp lực cạnh tranh sẽ giảm đi. Dĩ nhiên, áp lực sẽ lớn hơn, khi phải làm nhiều việc hơn song khả năng đi đến mai sau sẽ bớt rủi ro hơn”, ông Sơn san sớt. Thậm chí, ông Sơn tính toán rằng, biết đâu khi bão tan, ai đó muốn tham dự cuộc chơi này, sẽ phải nghĩ lại khi đối thủ đã đi một đoạn khá xa… Bài học đi trong bão Lê Vĩnh Sơn là người không ngại chia sẻ. Ông đang tham gia khá nhiều công việc ngoài hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, với vai trò là Chủ tịch Hội doanh nhân Trẻ Hà Nội, ông ngay có mặt tại những diễn đàn dành cho thương nhân trẻ, những người mới khởi nghiệp và giới sinh viên kinh tế. “Tôi thường lấy ngay câu chuyện kinh dinh của mình để san sẻ kinh nghiệm cho các bạn trẻ muốn khởi nghiệp. Bởi hơn ai hết, chỉ những người có mặt trong những cơn bão, mới thấu hiểu sức gió, sức nước mạnh thế nào”, ông nói. Có hai điểm mà ông Sơn cho rằng, những người đi trong bão cần phải có: đó là sự chuyên nghiệp và niềm mê say với công việc mình đang đeo đuổi. Nếu thiếu hai nhân tố này, cho dù cơn bão không mạnh, nhưng sức bền và sự quyết tâm giảm đi rất nhanh theo thời gian. “Cũng có người nói rằng, lúc này mà tôi mở mang nhanh, làm thương hiệu nhanh, có khi sẽ bán được giá, nhất là với các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài như lĩnh vực bán buôn. Nhưng áng, những đối tác nước ngoài dày dạn kinh nghiệm có chịu bỏ tiền để mua một doanh nghiệp chỉ có bề nổi không. Vững chắc là không, vì tôi đã từng đi như vậy!”, ông Sơn chính trực san sớt và khẳng định, đích gây dựng Hiway không phải để bán cho nhà đầu tư nước ngoài. “Nếu làm vì tiền, có thể tôi đã chọn sách lược khác, nhưng ước mong của tôi là gây dựng doanh nghiệp của người Việt, phục vụ người Việt”, ông Sơn nói. Chuyện trò với chủ toạ Hội doanh nhân trẻ Hà Nội Lê Vĩnh Sơn Kinh tế khó khăn có khiến hoạt động liên kết, san sớt của doanh nghiệp trẻ giảm đi, thưa ông? Ngày nay, khó khăn nhiều, ít ai muốn chia sẻ về những khó khăn, thất bại, nên chừng như sự tụ hội với nhau khó hơn, khác với giai đoạn trước, khi sự vui vẻ, thành công trong kinh dinh gắn kết các doanh nghiệp trẻ. Điều quan trọng trong lúc này là các doanh nghiệp có nghĩa vụ hơn với cộng đồng, với các hoạt động kinh doanh, từng thương gia, đặc biệt là lái buôn đi trước, làm tốt trách nhiệm chia sẻ kinh nghiệm, cả thành công và thất bại, đóng góp xây dựng môi trường kinh dinh lành mạnh. Những điều này sẽ tạo ra tính lan tỏa tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp trẻ, xúc tiến các nhu cầu kết nối một cách tự thân. Cụ thể, có ý kiến cho rằng, trong lúc này, hoạt động tôn vinh các doanh nghiệp, thương buôn của Hội thương buôn Trẻ Hà Nội cần phải đổi thay, để thúc đẩy các mối kết liên này? Nói là cần phải thay đổi để thích hợp với tình hình mới là cách dễ nói nhất. Nhưng đó là của những người ngoài cuộc. Hội doanh gia Trẻ Hà Nội có một bộ phận riêng để làm nhiệm vụ này từ vài năm nay. Đúng là thay đổi thế nà không dễ. Đây là thời đoạn thử thách không chỉ với từng doanh nghiệp, mà với chính hoạt động của Hội lái buôn Trẻ Hà Nội. Hình ảnh Hội doanh nhân Trẻ Hà Nội mà các doanh nghiệp đang muốn cùng gây dựng là gì? Đó là nơi tập kết những trí thức trẻ, những doanh gia có hoài bão, mê say, nhưng thực tế và chuyên nghiệp. Bảo Duy