Vẫn phải cảnh giác ngay cả khi lạm phát thấp

*Tiềm ẩn rủi ro lạm phát Vụ trưởng Vụ Thống kê giá Tổng cục Thống kê Nguyễn Đức Thắng cho biết: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 chỉ tăng 0,27% so với tháng 6 nhưng CPI tháng 8 tới đây sẽ có mức tăng cao hơn rõ rệt khi Hà Nội thực hiện tăng giá 712 loại dịch vụ y tế từ ngày 1/8 với mức điều chỉnh bằng 75% mức trần theo quy định của quốc gia. Bên cạnh đó, do thống kê CPI thường “chốt” vào ngày 15 hàng tháng và cập nhật sau đó 5 ngày nên tác động của lần điều chỉnh giá xăng dầu vào ngày 17/7 vừa qua với mức tăng 500 đồng/lít đối với các sản phẩm xăng dầu chỉ đích thực phản chiếu rõ nhất trong thống kê CPI tháng 8. Bởi vậy, chỉ tính riêng tác động “vòng 1” của hai yếu tố này thì CPI tháng 8 đã có thể tăng thêm 0,4%. Bên cạnh đó, tác động tăng giá tâm lý của điều chỉnh lương cơ bản của khối hành chính sự nghiệp từ ngày 1/7, cộng với nhu cầu mua sắm áo quần, sách vở chuẩn bị cho năm học mới tăng cao cũng sẽ là các yếu tố góp phần đẩy CPI tháng 8 tăng rõ rệt, ông Thắng cảnh báo. Nhóng rủi ro lạm phát từ giác độ chính sách tiền tệ, chuyên gia tài chính nhà băng Bùi Kiến Thành lại cho rằng, việc điều chỉnh tỷ giá USD/VND liên ngân hàng tăng 1% từ ngày 28/6 vừa qua của ngân hàng quốc gia sẽ tạo động lực cho xuất khẩu nhưng cũng là “con dao hai lưỡi” bởi sinh sản hàng hóa của Việt Nam vẫn phụ thuộc khoảng 80% vào vật liệu nhập cảng nên giá hàng vật liệu nhập về tăng lên thì giá thành sản xuất cũng tăng và giá bán đến tay người tiêu dùng thế tất sẽ tăng. Ngoại giả, việc điều chỉnh tỷ giá cũng sẽ tác động trực tiếp vào nhiều loại hàng hóa cần yếu mà Việt Nam vẫn lệ thuộc lớn vào nhập khẩu như thuốc men chữa bệnh, sữa, thực phẩm, xăng dầu, thức ăn chăn nuôi. Bên cạnh tác động của điều chỉnh tỷ giá, lạm phát trong tháng cuối năm còn có thể đến từ khuynh hướng nới lỏng tiền tệ, ông Thành nhấn mạnh. Số liệu của nhà băng quốc gia cho thấy: Tăng trưởng tín dụng tính đến đầu tháng 7 đã tăng ở mức 4,5%, cao hơn nhiều so với mức 2,98% của đầu tháng 6, trong đó, tín dụng VND tiếp tục tăng mạnh với 7,55%, trong khi tín dụng ngoại tệ giảm tới gần 9,4% so với cuối 2012. Thực tế cũng cho thấy, để tăng trưởng tín dụng cả năm đạt đích khoảng 12%, nhiều ngân hàng đã tung ra các gói tín dụng với lãi suất thấp để ‘hút” khách như Techcombank với gói tín dụng 4.000 tỷ đồng tài trợ cho khách hàng cá nhân vay vốn mua bất động sản, mua ôtô, vay tiêu dùng cá nhân chủ nghĩa, vay xây sửa nhà và vay hộ kinh doanh với lãi suất chỉ 5,99%/năm. Vì vậy, bên cạnh sự ảnh hưởng của quy luật tiêu dùng “nóng” trong những tháng cuối năm, CPI trong những tháng tới đây sẽ theo khuynh hướng gia tăng tốc độ dưới tác động từ chính sách tiền tệ có biểu thị nới lỏng hơn, ông Thành nhấn mạnh. *Cẩn trọng trong điều hành Theo số liệu ước tính của Tổng cục thống kê, tổng mức lưu chuyển hàng hóa và doanh thu dịch vụ bảy tháng qua tháng qua chỉ tăng hơn 11%, thấp hơn nhiều so với mức tăng bình quân 18% của các năm lại đây; trong đó đóng góp đẵn là do doanh thu từ dịch vụ lưu trú khách sạn, còn xài cho mua sắm hàng hóa rất thấp. Điều này cho thấy sức mua trong nền kinh tế vẫn rất yếu. Bên cạnh đó, lạm phát bảy tháng qua cũng ở chừng độ thấp. Tuy nhiên, lạm phát cao vẫn có thể quay lại nếu Chính phủ dùng gói kích thích tăng trưởng để cải thiện tổng cầu, kích thích tăng trưởng kinh tế, chuyên gia Bùi Kiến Thành cảnh báo. Theo ông Bùi Kiến Thành, gói kích thích tăng trưởng giống như liều “ma túy” có tác dụng giúp nền kinh tế “phấn khích” nhanh nhưng hệ lụy lạm phát để lại cho “sức khỏe” nền kinh tế những tháng tiếp theo, năm tiếp theo sẽ khôn lường. Vấn đề quan yếu là phải nhòm thật rõ duyên do tổng cầu suy giảm là do thiếu công ăn việc làm cho người cần lao nên nhu hành lang dùng sụt giảm, dẫn tới tồn kho cao và sản xuất đình đốn. Do vậy, giải pháp quan trọng cần tập trung vào thời điểm này là “kiên định” với đích cao nhất là ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, giảm lãi suất, xử lý nợ xấu để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ-động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế được tiếp cận vốn tốt hơn; nhờ đó giảm được tổn phí tài chính đầu vào và hạ được giá thành sinh sản hàng hóa để tiêu thụ tốt hơn. Bên cạnh đó, việc điều hành giá cả các hàng hóa và dịch vụ cần yếu như điện, than, xăng dầu, dịch vụ y tế, giáo dục… cần tuân theo đúng lộ trình, tránh tình trạng tăng giá cùng một lúc nhiều mặt hàng vào cùng thời điểm sẽ gây sốc với nền kinh tế như bài học các năm trước đây, ông Thành khẳng định. Cùng ý kiến này, Tổng cục trưởng Tổng cục thống kê Đỗ Thức lại nhắc lại quan điểm đã nêu trước đó: Mọi giải pháp kích cầu đều có hệ lụy đi kèm, đặc biệt là lạm phát sẽ tăng cao. Với những bài học “kích thích” tăng trưởng của những năm qua, ý kiến của Tổng cục Thống kê là chưa cần phải dùng gói kích thích tăng trưởng vào lúc này bởi tác động chính sách đối với một nền kinh tế có các cân đối lớn bấp bênh như của Việt Nam sẽ lợi bất cập hại. Thành ra, kiểm soát lạm phát phải là quan điểm túc trực, nhất quán không chỉ khi lạm phát cao mà phải ngay cả khi chỉ số này ở mức thấp như bây giờ bởi với đặc thù nền kinh tế Việt Nam, lạm phát thấp chỉ là thể không vững bền, dễ bị phá vỡ, trong khi tình trạng lạm phát cao luôn có xu hướng quay trở lại. Theo dự báo mới nhất của nhà băng thế giới, lạm phát năm 2013 của Việt Nam vẫn sẽ ở mức 8,2%, cao hơn nhiều so với mức 7% dự báo của các chuyên gia Việt Nam./. PV